ADIYAMAN İMALAT SANAYİNİN GELİŞİMİ (II)

Dünden devam

1994 yılında Adıyaman’da 7 adedi gayrı faal, 28 adedi ise faal durumda olan toplam 35 sanayi işletmesinde 3192 kişi istihdam edilmiştir  İl’de faal durumdaki işletmelerin büyük bir bölümü un üretimde (8 adet) olmak üzere 11 tanesi gıda sanayi, 11 adedi dokuma ve tekstil alanında, diğerleri ise çimento, gaz dolumu, tel çivi ve tuğla gibi alanlarda faaliyet göstermiştir

. 1998 yılına gelindiğinde Adıyaman ilinde toplam 91 sanayi işletmesinin varlığı söz konusudur . 54 işletmeyle tekstil sektörünün ilk sırada yer aldığı İl sanayi hayatında bu sektörü 23 işletmeyle gıda sanayi kolu takip etmiştir. Böylece tekstil sektörünün öne çıkmaya başladığı ve Adıyaman’da sanayifaaliyetlerinin büyük ölçüde bu iki sektörde kümelendiği görülmektedir.

2001 yılında yayınlanan bir çalışmada (ERGİNÖZ, 2001:58-61); Adıyaman ilinde toplam 98 adet imalat sanayi işletmesi bulunduğu ve bu işletmelerde 5124 kişinin istihdam edildiği belirtilmektedir. Buna göre mevcut işletmelerin büyük bir bölümü (%42) tekstil sektöründe faaliyet göstermekte, bu sanayi kolunu %35’le gıda sanayi takip etmektedir. Taş ve toprağa dayalı 4 işletmenin kaydedildiği Adıyaman sanayisinde, büyük bir bölümü tüpgaz dolumu sektöründe faaliyet gösteren 19 adet genel sanayi işletmesinin varlığı ifade edilmiştir.

Anılan araştırmaya göre; Adıyaman’da mevcut işletmelerden en fazla oranda tekstil sanayi sektörü istihdam yaratmış ve toplam 5124 kişilik istihdamın %80’ini sağlamıştır. Gıda sanayi kolu ise yaklaşık %9’luk bir payla ikinci sırada yer almıştır. Yine aynı araştırma sonuçlarında, temel sanayi sektörleri içinde detay bilgilere de yer verilmiş, buna göre; tekstil sanayi kolunda en fazla sayıda işletmenin hazır giyim (18 adet) alanında faaliyet gösterdiğine işaret edilmiştir. Bu gurubu 11 işletmeyle iplik üretimi ve kütlü pamuk işleme sanayi işletmeleri (7 adet) takip etmiştir. Gıda sanayi kolunda ise en fazla sayıda (19 adet) un ve kepek üretim alanında faaliyet gösteren işletmeler belirginleşirken, bunu, karma yem (6 adet) ve küp şeker imalatında faaliyet gösteren işletmeler (4 adet) takip etmiştir.

2006 yılında Adıyaman’da çoğu küçük ve orta 2006 yılında Adıyaman’da çoğu küçük ve orta ölçekli işletmeden oluşan 146 imalat sanayi işletmesinin varlığı söz konusudur  7222 kişinin istihdam edildiği bu işletmelerin büyük bir bölümü tekstil sanayi kolunda faaliyet gösterirken (71 adet), 39 adet işletmeyle gıda sanayi diğer önemli bir alanı oluşturmaktadır.

Tekstil sanayi kolunda faaliyet gösteren işletmeler toplam işletmelerin yaklaşık %49’unu oluştururken istihdamın ise yaklaşık %69’unu teşkil etmiştir. Sözü edilen yılda, İl genelinde mevcut işletmelerin ilçelere göre dağılımında Adıyaman Merkez ve Besni ilçeleri öne çıkmaktadır. Toplam 146 işletmenin 96’sı merkez ilçe sınırları içinde yer alırken, 19 adedi Besni ilçesinde 14 tanesi ise Gölbaşı ilçesinde konumlanmış bulunmaktadır . Adıyaman Valiliği Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü verilerine göre, Adıyaman’da 2008 yılında toplam 225 imalat sanayi işletmesi bulunmaktadır. Bunların %68’i (153 adet), başta tekstil ve gıda olmak üzere tüketim malı üreten sanayi kollarında faaliyet gösterirken, %25’i (57 adet) kok ve petrol ürünleri ile kil, taş ve çimento gibi ara malı üreten işletmelerden oluşmaktadır. Makine ve teçhizat ile mobilya gibi yatırım malı üreten sanayiler ise toplam işletmeler içinde %7’lik (15 adet) pay almış bulunmaktadır. Aynı dönem sanayi istihdamı açısından değerlendirildiğinde, 9876 olan sanayi istihdamı içinde en büyük payın tekstil sektöründe yaşandığı görülmektedir. Toplam istihdamın %63’ünü sağlayan bu sanayi kolunu, petrol ürünleri ile gıda sektörleri takip etmiştir. Bunlardan petrol ürünleri toplam istihdamın %13’ünü sağlarken, gıda sanayi %7’lik bir pay oluşturmuştur.

Adıyaman ilinde sanayinin gelişmeye başlaması 1980’li yılların ortalarından itibaren olmakla birlikte esas gelişme 2000 yılı sonrasında belirginleşmektedir. 2001 yılı verilerine göre 98 işletmenin faal olduğu ve 5124 kişinin istihdam edildiği Adıyaman imalat sanayinde, 2011 yılında işletme sayısı %164 artışla 259’a, istihdam miktarı ise yine %108 artışla 10.633 kişiye ulaşmıştır (Tablo 1). Belirtilen işletme sayıları çalışan sayısı dikkate alınmadan kayıtlı tüm işletmeleri ifade etmekte  ve TPAO’ya ait petrol üretim işletmeleri dışındaki tüm işletmeler özel sektör tarafından işletilmektedir. Genel olarak imalat sanayi sektöründe yaşanan bu değişimler sanayi alt kolları açısından farklı ölçeklerde gerçekleşmiştir. 2011 yılına ilişkin verilerde, en fazla sayıda malat sanayi işletmesinin tekstil sahasında faaliyet gösterdiği görülmektedir.

Toplam sanayi işletmelerinin yaklaşık %36’sını teşkil eden tekstil kolu işletmeleri, aynı zamanda en fazla istihdam yaratan birimler durumundadır. Toplam imalat sanayi istihdamının yarısından fazlasını sağlayan bu alt sektörü gıda sanayi işletmeleri takip etmektedir. Tekstil sanayi kolu son 10 yılda önemli ölçüde gelişmeler katetmiş bulunmaktadır. 2001 yılında 41 olan tekstil sanayi işletmeleri 2011 yılında 92’ye çıkmış, bu sahada çalışan nüfus sayısı ise 4112’den yaklaşık 5900 kişiye yükselmiştir .

Uzun yıllar sanayi işletmeleri sayısı bakımından ilk sırada yer alan gıda sanayi, özellikle tekstil kolunda yaşanan gelişmeler sonucu ikinci sıraya gerilemiştir. Nitekim 2001 yılında mevcut sanayi işletmelerinin %35’i gıda sanayi işletmelerinden oluşurken bu oran 2011 %21’e gerilemiş, %9 olan istihdamdaki payı da %7’ye düşmüştür  Kaynak Adıyaman Valiliği. ve Türk Coğrafya dergisi. ( devamı yarın)

Bu Haberi Gördünmü!

Üçaylar.

Üç ayların değerini ifade eden diğer bir önemli özellik ise beş mübarek kandil gecesinden dördünün …