ADIYAMAN İMALAT SANAYİNİN GELİŞİMİ   (III)

Dünden devam

Adıyaman’da sanayi işletmelerinin sayısı bakımından üçüncü sırayı taş ve toprağa dayalı sanayi kolu almaktadır. Toplam işletme sayısının yaklaşık %15’ini, istihdamın ise %10’unu oluşturan bu sanayi kolu, işletme sayısı ve istihdam bakımından büyük bir gelişme süreci içinde olan diğer bir sanayi faaliyet alanı durumundadır. 2001 yılında sadece 4 işletmenin faaliyet gösterdiği ve 270 kişinin istihdam edildiği taş ve toprağa dayalı sanayiler, 2011’de işletme sayısını 38’e istihdam miktarını da 1103’e yükseltmiştir.

Petrol ve petrol ürünleri kolunda faaliyet gösteren işletmeler Adıyaman sanayi yapısı içinde öne çıkan diğer bir alan durumundadır. Bu sanayi kolu; faaliyet gösteren işletme sayısının büyük oranda artmasının yanısıra özellikle istihdam yaratmasıyla dikkati çekmektedir. 2001 yılında 5 işletmede 128 kişinin istihdam edildiği petrol ve petrol ürünleri sanayi kolu, 2011’de işletme sayısını 16’ya, çalışan sayısını da 1620’ye çıkarmıştır. Yukarıda kısaca değinilen alt sektörler dışında, Adıyaman ilinde faaliyet gösteren, ana metal, lastik ve plastik, makine ve teçhizatları, kimyasal ürünler, mobilya ve kağıt ürünleri sanayi alt sektörleri, 2001 yılına göre işletme sayısı ve istihdam miktarı bakımından gelişme kaydetmiş olmalarına karşın halen düşük paylar almaya devam etmektedir.

2001 yılında hiç işletmenin olmadığı  deri ve deri ürünleri ile elektrikli makine imalatında faaliyet gösteren işletmelerin 2011 yılında sanayi yelpazesinde yer almaya başlamış olmasıdır. Adıyaman’da mevcut sanayi işletmelerinin idari birimlere göre dağılımına baktığımızda ise büyük ölçüde Merkez İlçe sınırları içinde yer aldıklarını görmekteyiz. Bu kapsamda toplam 259 sanayi işletmesinin %64’ü merkez ilçe sınırları içinde konumlanırken, bu idari birimi %13’lük payla Besni ilçesi takip etmektedir . Kâhta ilçesi sanayi işletmelerinin sayısı bakımından öne çıkan diğer bir ilçe durumundadır.

Toplam işletme sayısının %12’sinin konumlandığı bu birimi %8’lik payla Gölbaşı ilçesi takip etmektedir. Yukarıda sayılan ve işletmelerin büyük bir bölümünün (%97) faaliyet gösterdiği ilçeler dışında kalan, Çelikhan, Gerger, Sincik, Samsat ve Tut gibi ilçelerde ise ya çok az sayıda kayıtlı sanayi işletmesi bulunmakta veya hiç yer almamaktadır. Adıyaman ilinde mevcut sanayi işletmelerinin sağladığı istihdamın dağılışına baktığımızda, toplam işletme sayısında olduğu gibi istihdam yaratma konusunda da Merkez İlçenin, payını daha da arttırarak, ilk sırada olduğunu görmekteyiz (%76). Ancak diğer taraftan daha fazla sayıda sanayi işletmesine sahip olmasına karşın Besni ilçesi Kâhta ilçesinin gerisinde kalmış bulunmaktadır. Besni ilçesi toplam istihdamın %7’sini sağlarken, Kâhta ilçesi %11’ini sağlamış durumdadır (Tablo 2 ve Şekil 2). Sanayi alanında istihdamın yoğunlaştığı bu üç ilçe dışındaki diğer idari birimlerde çok düşük değerler izlenmektedir.

Sanayi işletmelerinin dahil oldukları ana sanayi kollarına göre dağılış özelliklerinin bakıldığında ise; toplam işletmelerin genel dağılımına benzer bir yapının varolduğu görülmektedir. Bu kapsamda il genelinde en yüksek sayıya sahip olan tekstil alanındaki işletmelerin %59’u merkez ilçede, %23’ü Besni ilçesinde ve %14’ü ise Kâhta ilçesinde konumlanmıştır. Böylece tekstil sanayi işletmelerinin tamamına yakını bu üç ilçede yer almış bulunmaktadır. İl genelinde tekstil sektöründe istihdam edilenlerin ilçelere göre dağılımında da yine Merkez ilçe öne çıkmaktadır. Toplam tekstil istihdamının %75’i Merkez ilçede yer alırken, %11’lik payla Kâhta ilçesi ikinci sırayı almakta ve Besni ilçesi de %10’luk bir paya sahip olmuş bulunmaktadır. Böylece Merkez ilçenin ağırlığı istihdam alanında da açık bir şekilde ortaya çıkarken, daha fazla sayıda tekstil işletmesine sahip olmasına karşın, Besni ilçesi istihdamda Kâhta ilçesinin gerisinde kalmıştır

Konu gıda sanayi sektörü açısından değerlendirildiğinde, Merkez ilçenin ağırlığı (%67) bu sektörde de devam etmekle beraber, ikinci sıraya Kâhta ilçesinin yerleştiği görülmektedir (%15). Gölbaşı ilçesi de gıda sektörü alanında sanayi işletmelerine sahip diğer bir ilçe durumundadır. Gıda sektöründeki istihdamın dağılışına bakıldığında tekstil sektöründen farklı olarak daha dengeli bir dağılışın gerçekleştiği görülmektedir. Bu sektörde de Merkez ilçenin ağırlığı devam etmekle birlikte (%71), diğer ilçelerde gıda alanında istihdamın birbirine yakın değerler gösterdiği izlenmektedir. Bu çerçevede Gölbaşı (%10), Kâhta (%8), Çelikhan (%7) ve Besni (%5) şeklinde sıralanmakta,

işletme sayısı bakımından Kahta ilçesinin gerisinde kalmakla birlikte Gölbaşı ilçesinin istihdamda ikinci sırada yer aldığı dikkat çekmektedir. Taş ve toprağa dayalı sanayi işletmeleri bakımından Merkez ilçenin bariz üstünlüğü (%68) görülürken, bu sanayi alt kolunda da Merkez ilçe en fazla istihdam sağlayan idari birim niteliğindedir (%83). Kâhta ve Gölbaşı birbirine yakın değerlerde (%6) Merkez ilçeden sonra gelirken, yine Besni ve Çelikhan da birbiriyle aynı oranda (%3) istihdam payına sahip olmuşlardır. Kaynak Adıyaman Valiliği ve Türk Coğrafya dergisi

Önceki bölümlerde geçen  SEK süt işletmesi Fabrika müdürü olarak 1977 de montajı tammlanmış ve 1 Nisan 1978 de İşletmeye alarak imata başlandı SEK Kurumunun özelleşmesi sonucu Fabrikada özel sektöre satılmıştır.

Adıyaman  sanayi konusu oldukça geniş olduğu için özetlenerek alıntı yaplmışolup:. üzerinde İlerde geniş  kapsamlı bir kitap çalışmasını yapmayı düşünmekteyim.

Bu Haberi Gördünmü!

LEYLA İLE MECNUNUN HİKAYESİ

Büyük Türk Düşünürü  Hadika- i Sühedanın  yazarı Fuzulini kaleme aldığ ve daha sonralarda da pek …