Nazar Hakkında (2)

 

4.Nazar Konusu Kur’an’da Yer Almakta mıdır?

Nazar konusu Kur’an’da direk olarak değil, dolaylı olarak yer almaktadır.

Nazarla ilgili oldukları hususunda yaygın bir kanaat bulunan iki ayet vardır. Bu iki ayeti inceleyelim:

1-Nazarla ilgili olduğu kabul edilen Kalem suresinin 51. ayeti ile ardından gelen ayetin mealleri ve ilgili açıklamalar şöyledir:

“O inkâr edenler Zikr’i (Kur’an’ı) işittikleri zaman, neredeyse seni gözleriyle devirivereceklerdi. Hâla da (kin ve hasetlerinden:) “Hiç şüphe yok o bir delidir” derler. Oysa o (Kur’an), âlemler için ancak bir öğüttür.”[1]

Bu ayette geçen “…neredeyse seni gözleriyle devirivereceklerdi” bölümünün nazarla ilgili  olup olmadığı tartışmalı olmakla birlikte alimlerin çoğunluğu burada kastedilenin nazar olduğu kanaatine varmışlardır.

Elmalılı Hamdi Yazır, konuyu şöyle açıklamıştır:

“51. Gerçekte o inkârcılar, Allah’ın nimetlerine nankörlük ederek âyetlerine yalan deyip seni yalancı çıkarmaya kalkışan ve durumları ve huyları anlatılan Mekke kâfirleri, o zikri, Allah tarafından öğüt olarak okuduğun Kur’an’ı işittikleri vakit, az daha seni gözleri ile kaydıracaklardı. Onun yüksekliğini öyle hissetmişlerdi ki kıskançlıklarından az daha nazar değdirecekler, aç ve kem gözlerinin kötülükleriyle ellerinden gelse seni yok edeceklerdi. İnanmayanlar bu sûre ile veya bundan evvel Kur’an’ı ilk işittikleri zaman onun nazmı ve mânâsıyla edebî güzelliğinin yüksekliğini ve peygamberin ona nâil olmasını son derece kıskanmış ve hemen hemen yiyecek gibi bütün bakışlarını ona dikmiş, onu kaydırmak istemişler, bu onların o derece dikkat nazarlarını çekmişti. Öyle iken bir de durmuşlar, o herhalde bir deli diyorlar, şaşkınlıklarından kendi kendileriyle çelişkiye düşüyorlar. Böylece gözlerinin zehirini kendilerine döküyorlar.”[2]

Müfessir Ömer Nasuhi Bilmen de kastedilenin nazar olduğundan yola çıkarak şu açıklamayı yapmıştır:

“(Ve) Ey Son Peygamber!. (Az kaldı ki:) Senin zamanındaki (o kâfir olanlar) o İslâmiyet düşmanları (o zikri işittikleri zaman) hakikati beyan eden Kur’an’ın âyetlerini dinledikleri vakit, pek şiddetli olan düşmanlıklarından dolayı (seni gözleri ile kaydırıversinler.) çıkası gözleri ile yer yüzüne düşürüversinler. Sana o kadar düşmanca bir gözle baktılar, sana nazar değdirecek gibi bir vaziyet aldılar (ve) o hain dinsizler, tam bir cehâletlerinden dolayı (derler ki: Şüphe yok O) Peygamberlik iddiasında bulunan (elbette bir mecnundur.) çünkü o Kur’an âyetleri diye bir şeyler okuyor, bize bilmediğimiz hayret verici şeyleri haber veriyor.”[3]

Diyanet Tefsiri, nazar hakkında başka deliller bulunduğunu kabul etmekle birlikte, buradaki kastın nazar olmadığı görüşünü savunmuştur:

“Müşrikler Hz. Peygamber’i gördüklerinde, ona karşı duydukları kıskançlık ve düşmanlık sebebiyle gözleriyle onu oklayıp öldüreceklermiş gibi bakarlardı. 51. âyet onların bu psikolojik durumunu tasvir etmektedir. Bu âyetin nazarla (göz değmesi) ilgili olduğu yolunda yaygın bir kanaat bulunmakla birlikte bu kanaat kesin bir bilgiye dayanmamaktadır. Nitekim Şevkânî’nin aktardığına göre (V, 319) çok yönlü bir âlim olan İbn Kuteybe de âyette müşriklerin Resûlullah’a nazar değdirmelerinden söz edilmediğini, Resûlullah Kur’an okuduğunda inkârcıların ona kinle ve düşmanlık duygularıyla baktıklarının anlatıldığını ifade etmiştir. Buna göre nazar hakkında başka deliller varsa da bu âyetin onunla ilgisi yoktur.”[4]

[1] 68/Kalem-51.52.

[2] Elmalılı Hamdi Yazır, Hak Dini Kur’an Dili, C:8, S: 293. 294.

[3] Ömer Nasuhi Bilmen, Kur’an-ı Kerim’in Türkçe Meali Alisi ve Tefsiri, C: 8, S: 3815

[4] DİB Kur’an Yolu Tefsiri Cilt: 5 Sayfa: 439

Bu Haberi Gördünmü!

Hicazda Beş Vakit Namazın Sünnetleri

1 HİCAZDA BEŞ VAKİT NAMAZIN SÜNNETLERİ NİÇİN KILINMAZ? Hz. Muhammed (s.a.v.), beş vakit namazın sünnetlerini, …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir