“SOSYAL GÜVENLİKTE KADINLARA YÖNELİK UYGULAMALAR”

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Adıyaman Müdürü Fuat Tekin gazetemize yaptığı açıklamada, Sosyal Güvenlik Mevzuatında Kadınlara Sağlanan Haklar ve uygulamalar haklarında bilgiler verdi

TARIM İŞLERİNDE KENDİ NAM VE HESABINA ÇALIŞAN KADIN

“5510 sayılı Kanuna eklenen geçici 7’nci madde ile Bağ-Kur tarım sigortasına tabi kadın sigortalılar için 2/8/2003 tarihi öncesi için de uygulanmakta olup, 2003 yılından önce tevkifat kesintisi yapılan kadınların tevkifat kesintisi belgesi ile Kuruma müracaat etmeleri halinde sigortalılıkları başlatılmaktadır.

-2926 sayılı Kanuna göre tarım sigortalısı olmak için 22 yaşını doldurmuş aile reisi kadın olmak şartı aranmakta iken 4956 sayılı Kanunla 2/8/2003 tarihinden itibaren 22 yaş sınırı 18 olarak değiştirildi, kadınlar için aile reisi olma şartı kaldırıldı. Böylece aile reisi olma şartı aranmadan tarımsal faaliyette bulunan kadınlar Bağ-Kur tarım sigortalısı kapsamına alındı.

DOĞUM BORÇLANMASI

-Doğum nedeniyle işinden ayrılan kadın sigortalılara yönelik düzenleme ilk defa 2008 yılı Ekim ayından itibaren (4/a) sigortalısı olan kadınlar için 2 doğuma kadar ve her bir doğum 2 yıllık süre, 11/9/2014 tarihinden itibaren (4/b) ve (4/c)’li kadın sigortalılar da kapsama alınarak borçlanma sayısı 3 doğuma çıkarıldı.

-Doğum borçlanması yapılabilmesi için 5510 sayılı Kanun kapsamında sigortalı tescil ile kısa vade ya da uzun vade yönünden prim ödenmiş ya da bildirilmiş olmak yeterlidir.

-Borçlanma tutarı müracaat tarihinde geçerli olan prime esas günlük kazanç alt ve üst sınırları arasındaki günlük kazancın % 32’si üzerinden hesaplanır tebliğ tarihinden itibaren 1 ay içinde ödenmektedir.

ÜCRETSİZ DOĞUM VE ANALIK İZNİ SÜRELERİ BORÇLANMASI

-4857 sayılı Kanunun 74 üncü maddesi kapsamında yarım çalışma ödeneğine hak kazanamayan kadınların ücretsiz izin süreleri (birinci doğumda 60 gün, ikinci doğumda 120 gün, sonraki doğumlarda ise 180 gün) ile 4857 sayılı Kanuna göre verilen 6 aya kadar ücretsiz izin süresi ve doğum izni süreleri (16 hafta, çoğul gebelikte 18 hafta) 5540 sayılı Kanunun 41 inci maddesi kapsamında borçlandırılır.

ANALIK NEDENİYLE GEÇİCİ İŞ GÖREMEMEZLİK ÖDENEĞİ

-Analık sigortasından sigortalıya analık haline bağlı olarak ortaya çıkan işgöremezlik süresince doğum öncesi ve sonrası toplam 16 hafta (112 gün), çoğul gebelikte 18 hafta (126 gün) günlük geçici iş göremezlik ödeneği verilir.

-Ödenek doğumun olduğu tarihten önceki oniki aydaki son üç ay içindeki prime esas kazançlar toplamının, bu kazançlara esas prim ödeme gün sayısına bölünmesi ile hesaplanır. (4/a) sigortalıları için prim, ikramiye vb. var ise kazanca % 50 oranında ekleme yapılır

-Ödenek yatarak tedavilerde günlük kazancının yarısı, ayaktan tedavilerde

ise üçte ikisi üzerinden hesaplanır.

EMZİRME ÖDENEĞİ

-Sigortalı kadına veya sigortalı olmayan karısının doğum yapması nedeniyle sigortalı erkeğe ödenir.

-(4/a) sigortalısı için doğumdan önceki bir yıl içinde en az 120 gün kısa vadeli sigorta kolları primi bildirilmiş olması, (4/b) sigortalısı için doğumdan önceki bir yıl içinde en az 120 gün kısa vadeli sigorta kolları priminin ödenmiş, prim ve prime ilişkin borcu bulunmaması gerekir.

-Sigortalılığı sona erenlerin üçyüz gün içinde doğan çocukları için doğum tarihinden önceki onbeş ay içinde en az 120 gün prim ödenmiş olması halinde, kendi çalışmalarından dolayı gelir veya aylık alan kadına ya da gelir veya aylık alan erkeğin sigortalı olmayan eşine çocuğun yaşaması şartıyla ödenir. Çoğul gebelikte her bir çocuk için ayrı ayrı ödeme yapılır

-Her bir çocuk için doğum tarihinde geçerli olan ve Kurum Yönetim Kurulunca

belirlenip Bakan tarafından onaylanan tarife üzerinden emzirme ödeneği ödenir.

BAKIMA MUHTAÇ AĞIR ENGELLİ ÇOCUĞU OLAN KADIN

Emeklilik veya yaşlılık aylığı bağlanması talebinde bulunan kadın sigortalılardan başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli çocuğu bulunanların, 2008 yılı Ekim ayından itibaren geçen prim ödeme gün sayılarının ¼’i, prim ödeme gün sayıları toplamına eklenir ve eklenen bu süreler emeklilik yaş hadlerinden indirilir.

-Emeklilik gün sayısına ilave ve yaştan yapılan indirim zorunlu sigortalılar yanında isteğe bağlı sigortaya prim ödeyen kadınlara da uygulanır.

-Çocuğun ağır engelli olup olmadığının tespiti için SGK’ya müracaat edilir.

-Emeklilik gün sayısına ilave ve yaştan indirim yapılırken çocuğun doğum tarihine, ölüm tarihine, çocuğun evli olup olmadığına , kadın sigortalı boşanmış ise velayetin kadın sigortalıda olup olmadığına, çocuğun, kadın sigortalı tarafından evlat edinilip edinilmediğine, başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli çocuğun birden fazla olmasına, 2828 sayılı Kanun hükümlerine göre korunma, bakım ve rehabilitasyon hizmetlerinden ücretli veya ücretsiz sürekli ve yatılı olarak faydalanıp faydalanmadığına göre belirlenir.

-Kadın sigortalılara ilave edilecek hizmetin hesabında, (4/a), (4/b) ve (4/c) kapsamında 2008 yılı Ekim ayı başından sonra geçen, 2008 yılı Ekim ayı başından sonra isteğe bağlı sigortalı olarak prim ödenen, 1/10/2008 tarihinden önce 2925 sayılı Kanuna tabi geçen, 2008 yılı Ekim ayı başından sonra geçen ve 5510 sayılı Kanun ile 3201 sayılı kanun kapsamındaborçlandırılan süreler dikkate alınır.

VERGİDEN MUAF İŞLERİ YAPAN KADIN

-193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (6) numaralı bendinde belirtilen işleri, (evlerde kullanılan dikiş, nakış, mutfak robotu, ütü ve benzeri makine ve aletler hariç olmak üzere, muharrik kuvvet kullanmamak ve dışarıdan işçi almamak şartıyla; oturdukları evlerde imal ettikleri havlu, örtü, çarşaf, çorap, halı, kilim, dokuma mamulleri, kırpıntıderiden üretilen mamuller, örgü, dantel, her nevi nakış işleri ve turistik eşya, hasır, sepet, süpürge, paspas, fırça, yapma çiçek, pul, payet, boncuk işleme, tığ örgü işleri, ip ve urganları, tarhana, erişte, mantı gibi ürünleri işyeri açmaksızın satanlardan bu ürünleri, pazar takibi suretiyle satılması ile ticari, zirai veya mesleki faaliyetleri dolayısıyla gelir ve kurumlar vergisi mükellefi  olanların düzenledikleri hariç olmak üzere; düzenlenen kermes, festival, panayır ile kamu kurum ve kuruluşlarınca geçici olarak belirlenen yerlerde satanlar) hizmet akdiyle herhangi bir işverene tabi olmaksızın sürekli ve kazanç getirici yapan kadın isteğe bağlı sigortalılar 1/10/2008 tarihinden itibaren daha az malullük, yaşlılık, ve ölümsigortaları ile genel sağlık sigortası primi öderler

-Kadın isteğe bağlı sigortalı vergiden muaf işleri yaptıklarını ilgili vergi dairesindenalacakları yazılarla belgelemeleri halinde, isteğe bağlı sigortalılıkları talep tarihini takip eden günden itibaren başlatılır.

EV HİZMETLERİNDE ÇALIŞAN KADIN

-5510 sayılı Kanuna 6552 sayılı Kanunla 1/4/2015 tarihinde eklenen ek 9 uncu madde ile ev hizmetlerinde (temizlik, ütü, yemek yapma, çamaşır, bulaşık yıkama, alışveriş ve bahçe işleri ile çocuk, yaşlı veya özel bakıma ihtiyacı olan kişilerin bakım işleri) çalışanlar için sürekli ve süreksiz çalışma ayrımı kaldırılmıştır.

-1/4/2015 tarihinden itibaren ev hizmetlerinde aynı işveren yanında ayda 10 günden az çalışanlar iş kazası ve meslek hastalığı yönünden sigortalı sayılmıştır. Bu kişilerden emeklilik primi ödemek isteyenler için primin içinde bulunduğu ayı takip eden ayın sonuna kadar emeklilik primi ödenmesine imkan sağlanmıştır.

-Ev hizmetlerinde ayda 10 günden fazla çalışanların işverenlerine de sigortalıların primlerinin ödenmesine kolaylık getirilerek, bu sektörde çalışan kadınların kayıt dışı kalmalarının önüne geçilmiştir.

AĞIR ENGELLİ ÇOCUĞU BULUNAN KADIN SİGORTALILARA İLAVE HİZMET SÜRESİ

5510 sayılı Kanunun 28 inci maddesi uyarınca emeklilik veya yaşlılık aylığı bağlanması talebinde  bulunan kadın sigortalılardan başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli çocuğu bulunanların, 2008 yılı Ekim ayı başından sonra geçen prim ödeme gün sayılarının dörtte biri, prim ödeme gün sayıları toplamına eklenmekte ve eklenen bu süreler emeklilik yaş hadlerinden indirilmektedir.

2) HAKTAN KİMLER YARARLANACAK

5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi uyarınca sigortalı sayılan kadınlar, başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli çocuğu bulunması ve Kurumumuza bu durumunu gösterir sağlık raporu ile birlikte müracaat ederek raporun Kurumumuz Sağlık Kurulunca uygun görülmesi halinde bu haktan yararlandırılacaklardır.

3) TOPLAM HİZMETE EKLENECEK VE EMEKLİLİK YAŞINDAN DÜŞÜLECEK ÜRENİN TESPİTİ

Emeklilik veya yaşlılık aylığı bağlanması talebinde bulunan kadınsigortalılardan başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağırengelli çocuğu bulunanlara ilave edilecek süre;

– Başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli durumdaolma halinin başlangıç ve bitiş tarihine,

– Çocuğun doğum tarihine, ölmüş olması halinde ise ölüm tarihine, – Çocuğun, kadın sigortalı tarafından evlat edinilip edinilmediğine,

– Çocuğun evli olup olmadığına,

– Kadın sigortalıboşanmış ise velayetin kadın sigortalıda olup olmadığına,

– Başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli çocuğun birden fazla olmasına,

– 2828 sayılı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu hükümlerine göre korunma, bakım ve rehabilitasyon hizmetlerinden ücretli veya ücretsiz sürekli ve yatılı olarak faydalanıp faydalanmadığına göre belirlenmektedir.

Kadın sigortalılara 5510 sayılı Kanunun 28 inci maddesinin sekizinci fıkrası hükmü uyarınca ilave edilecek hizmetin hesabında,

– Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinetabi olarak 2008 yılı Ekim ayı başından sonra geçen,

– 2008 yılı Ekim ayı başından sonra isteğe bağlısigortalı olarak prim ödenen,

– 1/10/2008 tarihinden önce 2925 sayılı Kanuna tabi olup, bu tarihten itibaren Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine tabi geçen,

– 2008 yılı Ekim ayı başından sonra geçen ve 5510 sayılı Kanun ile 3201 sayılı Kanun kapsamında borçlandırılan, süreler dikkate alınacaktır.

4) 2008 YILI EKİM AYI BAŞINDAN ÖNCE ÇALIŞMAYA BAŞLAYAN KADIN SİGORTALILAR

2008 yılı Ekim ayı başından önce çalışmaya başlayan ve aynı zamanda da başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli çocuğu bulunan kadın sigortalının çocuğunun Kurum sağlık kurulu tarafından 2008 yılı Ekim ayı başından itibaren başka birinin sürekli bakımına muhtaç durumda olduğunun tespit edilerek bildirilmesi halinde, sigortalının 2008 yılı Ekim ayı başından itibaren geçen çalışma süresinin dörtte biri, toplam prim ödeme gün sayısına ilave edilecek, ilave edilen süre kadar da emeklilik yaş haddinden indirim yapılacaktır.

5) 2008 YILI EKİM AYI BAŞINDAN SONRA ÇALIŞMAYA BAŞLAYAN KADIN SİGORTALILAR

2008 yılı Ekim ayı başından sonra çalışmaya başlayan ve başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli durumda çocuğu bulunan kadın sigortalının çocuğunun doğum tarihidikkate alınarak, çocuğun maluliyetinin işe giriş tarihinden önce olması halinde; işe giriş tarihinden, sonra olması halindeise ağır engellilik tarihinden itibaren Kanunun 28 inci maddesinin sekizinci fıkrası hükmünden yararlandırılmaya başlayacaktır.

6) KONTROL MUAYENESİNE TABİ TUTULACAK ÇOCUKLAR

Çocuğun başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli olma halinin yapılacak kontrol muayenesi sonucu ortadan kalktığının anlaşılması halinde, kontrol muayenesi sonucu düzenlenen rapora göre başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli olma durumunun ortadan kalktığı tarihten itibaren geçen çalışmalarından dolayı kadın sigortalılara ilave bir hizmet verilmeyecektir.

7) EVLAT EDİNİLEN ÇOCUĞUN BAŞKA BİRİNİN SÜREKLİ BAKIMINA MUHTAÇ DURUMDA OLMASI

Kadın sigortalının kendisinin veya eşiyle birlikte evlat edindiği çocuğunun da başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli olduğunun tespiti halinde bu çocuk nedeniyle de kadın sigortalı bu haktan yararlandırılacaktır. Bu durumda olan kadın sigortalının ilave hizmeti belirlenirken diğer hususlarla birlikte çocuğun evlat edinildiği tarih de göz önünde bulundurulacak, ancak ilave hizmetin verileceği sürenin başlangıcı çocuğun evlat edinilme tarihinden önce olamayacaktır” ifadelerini kullandı.

Bu Haberi Gördünmü!

2. Gıda ve Yöresel Ürünler Fuarı Açıldı

Adıyaman’da 2. Gıda ve Yöresel Ürünler Fuarının açılışı düzenlenen tören ile gerçekleştirildi. Adıyaman-Kahta Karayolu üzerinde …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir